czym jest dusza

 Hillman faktycznie unika ścisłych definicji, ale pojawiają się w jego książkach takie momenty, w których stara się przybliżyć pojęcie duszy, czy raczej: doświadczenie duszy, bo dusza jest przede wszystkim doświadczeniem. Jest taka sztandarowa definicja, pojawiająca się w opus magnum Hillmana „Re-visioning psychology”, a później jeszcze w wielu innych tekstach. Po pierwsze, Hillman mówi, że dusza jest raczej pewną perspektywą postrzegania rzeczy, a nie rzeczą samą. Po drugie, że ta perspektywa jest refleksyjna – pojawia się w momencie refleksji i sama jest refleksją. Po trzecie dusza, jak elegancko określa to Hillman, przemienia zdarzenia w przeżycia. Po czwarte, dusza jest szczególnie związana ze śmiercią. Po piąte zaś przejawia się w religijności (nie chodzi tu jednak o żadną ortodoksję) i miłości. Jest to podstawowa charakterystyka duszy. Warto dodać, że hillmanowskie rozumienie tego terminu jest zakorzenione w Jungowskim pojęciu „rzeczywistości psychicznej”. Jung powiada, iż psyche, dusza jest rzeczywistością! To tylko pozornie oczywistość. W istocie ta teza jest absolutnie wywrotowa, rewolucyjna względem całej zachodniej tradycji filozoficznej i teologicznej. Co to znaczy, że psyche jest rzeczywistością? Jest nam mianowicie dostępna w sposób najbardziej pierwotny. Jest to najbardziej podstawowa i fundamentalna realność, z którą obcujemy, bo do innych (do ducha i do materii) mamy dostęp o tyle tylko, o ile kontaktujemy się z nimi za pośrednictwem psyche właśnie. „Kamieniami węgielnymi” duszy są wedle Junga archetypy, struktury poprzedzające percepcję i określające kształt całego naszego doświadczenia. Jung wylicza pewną określoną liczbę archetypów i podaje podstawowe zakresy doświadczenia, które poprzez archetypy są nam dostępne. Natomiast Hillman powiada, że nie ma określonej liczby archetypów (czyli przedfenomenalnych struktur przypominających kantowskie transcendentalia, które kształtują nam widzenie rzeczywistości). Tym co jest budulcem duszy, według Hillmana, tym, co jest jej materiałem – są obrazy. Obrazów zaś jest nieskończenie wiele. Warto jednak od razu powiedzieć, że obraz nie jest tym, co widzimy, lecz tym dzięki czemu widzimy. A raczej: tym, poprzez co widzimy.

źródło: Kronos >>