Zauważyłam, że wczoraj dość często wydobywana była z czeluści tego bloga stara notka o o tym, co sprawia, że jesteśmy szczęśliwi>>

Sama też ją ponownie przeczytałam i znowu ucieszyłam się, że znam takie właśnie szczęście, że do szczęścia niewiele potrzeba i jest ono małe.

Marion Milner pisała tak: 

Odkryłam, że kiedy obserwuję własne doświadczenia, uczucie szczęścia wywołują we mnie inne rzeczy niż w sytuacjach, gdy nie prowadzę takich obserwacji. W akcie obserwowania jest jakaś niezależna siła, która przekształca całą moją istotę.

Początkowo pod koniec każdego dnia rozważałam po kolei to, co mi się przytrafiło, i wybierałam najlepsze doświadczenia. Wnioski były dość nieoczekiwane. Zanim zaczęłam prowadzić ten eksperyment, biernie płynęłam z prądem życia i oceniałam je według kryterium okoliczności. Uważałam, że jestem szczęśliwa, kiedy – jak to się powszechnie mówi – dobrze się bawię. Ale gdy zaczęłam porównywać różne doznania szczęścia w ciągu dnia, stwierdziłam, że są takie chwile, które mają jakąś szczególną, sobie właściwą jakość, niemal niezależną od tego, co się dzieje wokół mnie, gdyż niekiedy odnajduję je w najzupełniej banalnych sytuacjach. (…).

 Trzeba dodać, że szczęście nie jest, oczywiście, równoznaczne z przyjemnością – jest w nim ból utraty, jak również przyjemność odnajdywania.

Prowadziłam dziennik, w którym zapisywałam, co czyni mnie szczęśliwą. Na podstawie tych notatek stwierdziłam, że szczęście przychodzi w stanach najwyższej świadomości. Wyciągnęłam z tego wniosek, że moje zadanie polega na tym, by mieć coraz większą świadomość i coraz więcej rozumieć, przy czym owo rozumienie wcale nie jest jednoznaczne z intelektualnym pojmowaniem. Poza tym, przekonawszy się, że chcąc mieć coraz większą świadomość, muszę się coraz bardziej wyciszyć, nie tylko zaczęłam patrzeć na świat własnymi oczami, zamiast czerpać informacje z drugiej ręki, ale w rezultacie odkryłam, że w ten sposób mogę uciec z więzienia, jakim jest świadomość mojego “ja”.

Dziennik szczęścia?

Szacunek wyraża się między innymi tym, żeby nie starać się komuś pomagać ani go ratować. Do naszych humanistycznych dóbr należy zrozumienie, że działać można przez sam fakt bycia, przez aktywną obecność, bez ingerowania. Wtedy siła naszego skupienia działa poprzez powstrzymywanie się od ingerencji, co jest czymś zupełnie różnym od wewnętrznego wycofania się. Wycofanie się nic nie daje.

Mówił Hellinger. Chodzi o pomaganie “na siłę”, czy ktoś prosi, czy nie.  Taka “pomocowa” postawa jest bez szacunku dla zdania samej osoby, której się narzuca pomoc i dla jej losu.  Często wystarczy “aktywna obecność”, czyli bycie dostępnym, obok, w zasięgu. Samowolna pomoc powinna być zarezerwowane dla zupełnie wyjątkowych sytuacji, tak jak pogotowie ratunkowe.

- Problem powstaje poprzez sam fakt, że się go opisuje, a opis przeszkadza w znalezieniu rozwiązania. Gdyby się problem opisało właściwie, to przestałby istnieć. Jeśli problem istnieje, to znaczy, że jest źle przedstawiony. Problem jest zwykle tak określony, żeby uniknąć rozwiązania. (…). Ktoś, kto miałby właściwy opis problemu, nie miałby powodu, aby go przedstawiać, gdyż miałby zarazem rozwiązanie. Dobry opis zawiera w sobie rozwiązanie.

- Ale jest przecież wiele możliwych opisów, które mogą być użyteczne.

- Tam, gdzie chodzi o to, co właściwe, nie ma wyboru.

Mówił Bert Hellinger

Teoria zakłóca praktykę - mówi Bert Hellinger. Uważa swoje podejście do pracy terapeutycznej  za fenomenologiczne i opowiada o tym w języku, którym nauka nie posługuje się chyba wcale.

Oto metoda Hellingera:

Wystawiam się na działanie sytuacji, która jest ciemna i o której nic nie wiem. Powstaje pytanie, jak mogę dotrzeć do sytuacji, która jest ciemna? Otóż zanurzam się w pełnym wibracji polu, z którym jestem związany i które wykracza poza to, czym sam jestem. Coś wyłania się na światło i objawia część tego, co istnieje. Poddaję się temu i czekam, aż będę mógł coś dostrzec. Obrazowo można to przedstawić tak: błądzę w ciemności, posuwam się, szukając dotykiem ścian, aż znajdę drzwi. Gdy pojawi się jakaś “przesieka”, szukam tego, co mnie oświeci, bym mógł powiedzieć to jedno, pełne znaczenia słowo. Gdy niewypowiedziane znajdzie formę, słuchacz przyjmie ją na innym niż myślowy poziomie. Działa tu coś, co jest nam wszystkim wspólne, i co porusza, choć słuchacz nie wie dlaczego.

red. Gunthard Weber – Terapia systemowa Berta Hellingera

Jeszcze wypisek z Hellingera o uczuciach pierwotnych i wtórnych:

A. – Czuję smutek na zmianę z poczuciem, jakbym się po części poddawał.

BH – Twój wczorajszy smutek miał charakter rozczulania się nad samym sobą.

A. – To prawda.

BH. – To niedobry smutek i nic nie daje.

A. – Czasem sobie na to pozwalam.

BH – Nie, nie. (…) Ten rodzaj smutku prowadzi do nowej winy i trwa często całe żcie, bo się nie zmienia. Współczucie dla samego siebie jest narcystyczne.

Co innego żal jako pierwotne uczucie. Przypominam sobie zakończenie pewnego kursu W Stanach Zjednoczonych, na którym dwie dziewczynki przy pożegnaniu strasznie płakały. Gdy matka chciała, żeby wreszcie przestały, jedna z dziewczynek  powiedziała: “Nie, jeszcze parę minut”. To był ból rozstania, który wymagał pewnego czasu, a potem mijał. I miał w sobie coś elementarnego.

red. Gunthard Weber – Terapia systemowa Berta Hellingera

Znalazłam więcej o uczuciach pierwotnych i wtórnych u Hellingera:

Chciałbym jeszcze wprowadzić jedno rozróżnienie, znane z terapii Janova. Istnieje przekonanie, że gdy człowiek podda się jakiejś potrzebie lub jakiemuś naprawdę silnemu uczuciu, to traci kontrolę. Tak jednak nie jest. Jeśli uczucie jest prawdziwe i na miejscu [pierwotne, mające bezpośrednią przyczynę, dop. mój], na przykład ból związany z rozstaniem lub uzasadniona wściekłość albo wielka tęsknota, albo potrzeba zbliżenia się, to jeśli poddać się takiemu uczuciu, naprawdę mu się poddać, to w tym uczuciu  czy w tej potrzebie zawarta jest kontrola. Uczucie czy potrzeba idą tak daleko, jak można, jak jest korzystnie dla osoby, która się im poddała, i tak, aby ochronić ją od kompromitacji. Uczucie zawiera w sobie jakby wewnętrzną granicę wstydu, która jest bardzo precyzyjnie przeprowadzona. To dotyczy tylko uczuć pierwotnych, a nie wtórnych. Objawiając wtórne, odgrywane  [służące obronie przed rozwiązaniem, to się najczęściej nie dzieje świadomie, ale jest społecznie przyjęte] uczucia, można się łatwo skompromitować. Na te uczucia nie można się zdać ani im zaufać.

red. Gunthard Weber – Terapia systemowa Berta Hellingera

Przygody z Hellingerem coraz ciekawsze.  Często już rozumiem, dlaczego według niego tak, dlaczego nie. Właściwie dla spraw ekstremalnie trudnych zostaje mi już przede wszystkim Hellinger, nieuznający gadania, omawiania, teoretyzowania  –  tego, co osłabia.

Wiem, że gadanie osłabia. Teoretyzowanie osłabia. Opisywanie i analizowanie problemów  osłabia. To daje  się łatwo sprawdzić, poczuć po sobie, co osłabia, a co nie.

Jung według frazesologa Coelho. No nie wiem.  Wpisuję jako ciekawostkę i naukę, jak upraszczać wszystko tak, że już nie jest tym.

Według teorii Junga, każdy z nas dąży do niezależności, ale pewien obszar naszej pamięci pozostaje taki sam. Niezależnie od tego, z jaką kulturą jesteśmy związani i jaką wyznajemy wiarę, wszyscy szukamy idealnego piękna, kochamy taniec, boskość i muzykę.

Społeczeństwo ustala, w jaki sposób te ideały mają się manifestować na poziomie rzeczywistości. Na przykład w epoce współczesnej ideałem piękna jest szczupła kobieta, podczas gdy parę tysięcy temu bogów przedstawiano jako grube istoty. To samo dotyczy szczęścia. Istnieje zbiór zasad, których człowiek powinien przestrzegać. Jeśli nie będzie tego robił, jego świadomość nie pozwoli mu na bycie szczęśliwym. Nie są to reguły absolutne, mogą zmieniać się z jednego pokolenia na drugie.

Jung dzielił rozwój indywidualny na cztery etapy. Pierwszym jest Persona – maska, którą nosimy na co dzień, udając, że tacy właśnie jesteśmy. Wierzymy, że świat nie mógłby bez nas istnieć, że jesteśmy wspaniałymi rodzicami i nasze dzieci nas rozumieją, że nasi szefowie są w porządku, że wszyscy ludzie marzą o tym, by nie pracować i spędzić życie, podróżując. Niektórzy ludzie próbują zrozumieć, co jest nie w porządku i w końcu znajdują Cień.

Cień jest naszą ciemną stroną, dyktuje nam, jak powinniśmy się zachowywać i co czynić. Kiedy próbujemy uwolnić się od Persony, zapalamy światło, które jest w naszym wnętrzu. Widzimy wtedy pajęczyny, tchórzostwo i małostkowość. Cień jest tam, by hamować nasz rozwój i zwykle mu się to udaje – wracamy tam, gdzie byliśmy, zanim zaczęliśmy wątpić. Niektórzy ludzie wychodzą cało z walki z pajęczynami, mówiąc: “Tak, mam mnóstwo wad, ale zasługuję na to, by iść dalej”.

W tym momencie Cień znika i wchodzimy w kontakt z Duszą.

Jung nie definiował duszy w kontekście religijnym, mówił o powrocie do Duszy Świata, o źródle wiedzy. Nasze instynkty są coraz silniejsze, emocje coraz gwałtowniejsze, oznaki życia nabierają większego znaczenia niż logika, nasza percepcja rzeczywistości staje się mniej sztywna. Zaczynamy poznawać rzeczy, do których nie jesteśmy przyzwyczajeni i reagujemy w sposób, który jest zaskoczeniem dla nas samych.

Potem odkrywamy, że, jeśli uda się nam zgromadzić całą tą energię, będziemy mogli ją umieścić w trwałym miejscu. Jung nazywa to miejsce Mądrym Starcem (dla mężczyzn) i Wielką Matką (dla kobiet).

To niebezpieczne odkrycie. Uogólniając, ktokolwiek osiąga ten etap, zaczyna uważać się za świętego, za znawcę dusz i proroka.

Nie tylko pojedyncze jednostki, ale także całe plemiona używają tych czterech masek. Zachodnia cywilizacja ma Personę – zbiór idei, które nas prowadzą i wydają się być prawdami absolutnymi.

Ale świat się zmienia. Próbując przystosować się do zmian, obserwujemy masowe demonstracje, w których zbiorowa energia może być wykorzystana w dobry lub zły sposób (Cień). Nagle z jakiegoś powodu Persona i Cień przestają nam wystarczać. Nadszedł czas, by zrobić następny krok i odkryć nowe wartości (skok w duszę).

Pod koniec tego procesu, kiedy zostają przyjęte nowe wartości, cała rasa ludzka zaczyna się znowu kontaktować z językiem znaków (Stary Mędrzec).

Doświadczamy tego w dzisiejszej epoce. Być może ten proces potrwa jeszcze sto albo dwieście lat, ale świat się zmienia – na lepsze.

źródło:kobieta.interia.pl>>

Właśnie postanowiłam nie zajmować się więcej sprawami opieki zdrowotnej w Polsce, dać sobie spokój, w tym blogu prawie nic nie ma na ten temat zbyt straszny dla mnie. Ale nie ma spokoju w tym, że zostawię. Akurat wiele z tych dramatycznych doniesień to prawda. Nie wiem, co z tym zrobić, jak się zachować, jak się wydostać z własnego urazu, jak zobaczyć ślad rozwiązania zamiast rozdmuchiwania problemu. Może każdy mógłby wnieść jakąś cząstkę swego rozwiązania. Nie wiem oczywiście jak. Dla mnie to będzie dziś to, że jednak nie pominę tej notki i wpiszę ją do bloga. Ale czy pomogą oskarżenia? Kogo i co należy oskarżać? Czy, ogólnie rzecz biorąc, obwinianie pomoże? Nie wydaje mi się.  Więc wpisuję link do listu Owsiaka z własną prośbą o szacunek wszystkich dla życia i śmierci.

Wczoraj w “Wiadomościach” TVP podano informację, która wstrząsnęła wieloma Polakami. Przez szereg dni Dorota Orlicka, chora, z wysoką gorączką, wraz z opiekującym się nią mężem, woła o pomoc. Pomocy tej nie otrzymuje. Rzecz się dzieje w Bartoszycach. Zarejestrowana rozmowa z lekarzem, dyspozytorem pogotowia ratunkowego, zawiera propozycję podania paracetamolu. Mimo wezwania męża pogotowie ratunkowe nie reaguje i karetka nie przyjeżdża. Zrozpaczony mężczyzna do końca słuchał zaleceń lekarzy, ufając temu, co czynią. Paracetamol pomógł tylko na chwilę. Kobieta zmarła. Po tym tragicznym zdarzeniu lekarz z Bartoszyc, odpowiadając na pytania zbulwersowanych dziennikarzy stwierdza, że mąż chorej mógł przywieźć ją do szpitala własnym środkiem transportu.

Źle się dzieje w państwie polskim. Ta sytuacja mnie, Prezesa Zarządu Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, skłania do następującego oświadczenia, skierowanego do p. Ryszarda Orlickiego, męża tragicznie zmarłej kobiety:

źródło i ciąg dalszy: wiadomości.gazeta.pl >>

Jung nie definiował pojęcia numinosum, mówi, że zaczerpnął je od Rudolfa Otto, który opisuje je mniej więcej tak:

… każda religia stara się ująć funkcjonujące w niej pojęcie bóstwa przy pomocy racjonalnych pojęć. Jednakże te “racjonalne orzeczniki” nie opisują wystarczająco istoty bóstwa, czynią to “w tak niewielkim stopniu, że po prostu uchodzą za element irracjonalny” (…). Adekwatny opis (…) tego, co święte, wymaga uwzględnienia zarówno kategorii racjonalnej, jak i irracjonalnej. (…). Pierwszy jest związay z owymi racjonalnymi pojęciami bóstwa, czego konsekwencją jest fakt, iż słowo “święty” rozumie się zazwyczaj jako moralny orzecznik, to jest jako absolutnie dobry. Ten element jednak nie wyczerpuje pojęcia “święty” całkowicie, jakkolwiek zawiera się w nim.

… “święty” obejmuje jeszcze inny istotny element, który wymyka się racjonalnemu ujęciu (…). Dla określenia tego właśnie elementu, tzn. kategorii świętości bez jej elementu racjonalnego i moralnego, Otto wprowadza termin “numinosum” i mówi o “szczególnej numinotycznej (numinalnej) kategorii znaczeniowej i wartościującej”, która jest “kategorią sui generis doskonałą, i dlatego “nie da się zdefiniować w sensie ścisłym, lecz tylko daje się badać.”

W pojęciu numinosum Otto wyróżnia trzy istotne momenty, to jest trzy rodzaje uczuć, które występują w przeżyciu numinalnym.

Pierwszym jest “uczucie zależności stworzenia” (…) które wskazuje na istnienie jakiegoś – znajdującego się poza nim – obiektu, w stosunku do którego odczuwa się własne odniesienie.

Oprócz subiektywnie danego uczucia zależności stworzenia istnieje także uczucie obiektywnie danego numinosum (…). Ze względu na jego irracjonalny charakter “może być dostępne jedynie w szczególnej reakcji uczuciowej, jaką wywołuje w przeżywającej jaźni”. Uczucie to jest pierwotniejsze (…) i posiada niezwykłą siłę oddziaływania (…). To właśnie uczucie  (…) Otto nazywa mysterium tremendum. Zaznaczmy, że uczucie tremendum jest “czymś zgoła różnym od obawiania się czegoś”.(…).

W czuciu tremendum Otto wyróżnia dalsze spokrewnione momenty: majestas - uczucie doznania absolutnej wszechmocy; energia - siła poruszająca, wywołująca wzruszenie; mysterium – uczucie doświadczenia czegoś zupełnie odmiennego i nieznanego.

Trzecim wreszcie komponentem numinosum jest (…) to coś, co szczególnie pociąga, czaruje, fascynuje, co “razem z odpychającym elementem tremendum wchodzi w osobliwy kontrast-harmonię (…). Mysterium jest nie tylko czymś dziwnym, lecz także czymś cudownym (…) dionizyjski element oddziaływania numenu”. To właśnie ten element pojęcia numinosum Otto nazywa fascinans numenu.

Kazimierz Pajor – Psychologia archetypów Junga